Đến cuối năm 2020, cả nước có khoảng 101.000 công trình điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 9.300 MWp (số liệu EVN do báo chí đăng). Phần lớn là nhà xưởng, cửa hàng, nhà ở lắp trong cơn sốt giá FIT. Đến nay các hệ này đã 6–7 năm tuổi, và nhiều đơn vị lắp đặt lúc đó không còn hoạt động.
7 dấu hiệu cần kiểm tra ngay
- Sản lượng tháng này thấp hơn cùng kỳ năm trước quá 10% dù thời tiết tương đương.
- Inverter báo lỗi cách điện (isolation), lỗi lưới, lỗi nhiệt độ – nhất là vào buổi trưa nắng gắt.
- Inverter tự khởi động lại nhiều lần trong ngày.
- Quạt inverter kêu to hoặc không quay; vỏ nóng bất thường.
- Một chuỗi (string) phát thấp hơn hẳn các chuỗi khác trên app giám sát.
- App giám sát mất kết nối nhiều tuần – nhiều hệ “chết” cả tháng mà chủ không biết.
- Đầu nối MC4 đổi màu, cháy xém, dây DC giòn nứt.
Mỗi ngày dừng mất bao nhiêu?
Ví dụ hệ 100 kWp ở phía Nam, sản lượng khoảng 1.400 kWh/kWp/năm, giá bán khoảng 1.943 đ/kWh: doanh thu khoảng 270 triệu đồng/năm, tức gần 750.000 đồng mỗi ngày. Inverter hỏng 2 tuần là mất hơn 10 triệu, chưa kể hư hỏng lan sang thiết bị khác.
Ví dụ minh hoạ – sản lượng và giá thực tế tuỳ vị trí, năm đóng điện và hợp đồng của từng hệ.
Nên kiểm tra định kỳ những gì
- So sánh sản lượng theo tháng và theo từng chuỗi.
- Chụp ảnh nhiệt tấm pin, hộp nối, đầu MC4, tủ AC/DC.
- Đo cách điện chuỗi DC, kiểm tra tiếp địa và chống sét.
- Vệ sinh tấm pin (bụi xi măng, bụi khu công nghiệp làm giảm sản lượng rõ rệt).
- Siết lại đầu cốt tủ AC, kiểm tra CB, SPD.
- Kiểm tra lỗi lịch sử trong inverter, cập nhật firmware nếu hãng khuyến cáo.
Khi inverter hỏng: các bước xử lý
- Chụp màn hình mã lỗi, ghi lại thời điểm; tắt hệ theo đúng trình tự an toàn.
- Tìm serial, hoá đơn, giấy bảo hành; liên hệ nhà phân phối hãng.
- Nếu hết bảo hành: so sánh sửa và thay mới; chọn inverter tương thích chuỗi pin hiện có.
- Hỏi điện lực trước nếu thay đổi công suất, rồi mới lắp đặt.
- Gắn giám sát và cảnh báo để lần sau biết ngay trong ngày.