Rất nhiều máy chiết rót, đóng gói, trộn, lò sấy ở Việt Nam đang chạy PLC Siemens S7-300. Dòng PLC này đã vào giai đoạn ngừng sản xuất. Máy vẫn chạy được nhiều năm nữa, nhưng khi hỏng một module, thời gian chờ và giá phụ tùng sẽ ngày càng khó lường.
Các mốc cần biết
Theo thông tin các nhà phân phối linh kiện công bố: S7-300 / ET 200M bắt đầu giai đoạn ngừng sản xuất từ 01/10/2023, ngừng nhận đặt hàng sản phẩm mới từ 01/10/2025, phụ tùng thay thế được cung cấp đến khoảng năm 2033. Dòng thay thế chính thức là S7-1500 (và ET 200MP); máy nhỏ có thể dùng S7-1200.
Anh/chị nên kiểm tra mốc chính xác cho từng mã module với Siemens hoặc đại lý chính hãng.
Rủi ro thật sự ở xưởng
- Không còn file chương trình: người lập trình ban đầu đã nghỉ, nhà cung cấp máy ở nước ngoài.
- Phụ tùng hàng trôi nổi: module cũ, không rõ nguồn gốc, hỏng lại sau vài tháng.
- Máy tính lập trình đời cũ: phần mềm STEP 7 chỉ còn trên một laptop Windows XP/7 sắp hỏng.
- Dừng máy kéo dài: một CPU hỏng có thể làm dừng cả line nhiều ngày.
5 việc nên làm ngay (chưa cần thay PLC)
- Kiểm kê: lập danh sách máy, mã CPU, module I/O, module truyền thông, HMI, phiên bản firmware.
- Sao lưu chương trình PLC và HMI, lưu ở 2 nơi, ghi rõ ngày và phiên bản.
- Lập bảng I/O và sơ đồ điện nếu chưa có – đây là thứ tiết kiệm nhiều ngày nhất khi có sự cố.
- Giữ phụ tùng then chốt cho máy quan trọng nhất: CPU, nguồn, module I/O hay hỏng.
- Xếp hạng máy theo mức ảnh hưởng nếu dừng → làm lộ trình thay thế 2–4 năm.
Chuyển sang S7-1200 / S7-1500 thế nào cho ít dừng máy
- Khảo sát, chuyển đổi và rà soát chương trình, thiết kế tủ mới.
- Chạy thử tủ tại xưởng của đơn vị thi công trước, mô phỏng tín hiệu.
- Lắp đặt trong thời gian dừng máy đã lên lịch (Chủ nhật, nghỉ lễ).
- Chạy thử có tải, bàn giao chương trình, bảng I/O, hướng dẫn cho thợ điện nhà máy.
Mitsubishi dòng A/QnA và Omron dòng C đời cũ cũng đang gặp tình trạng tương tự. Cách làm giống nhau: kiểm kê và sao lưu trước, thay thế theo lộ trình sau.